Elon Musk nói về AI và tương lai 2030
Vừa qua, Musk và Dr. Peter Diamandis đã có một cuộc phỏng vấn chuyên sâu kéo dài ba tiếng đồng hồ. Bài dịch này được trích dẫn từ facebook Peter Pho.
Điều lẽ ra là một cuộc thảo luận về triển vọng tương lai đã biến thành một cuộc thảo luận rộng lớn, không bị kiểm duyệt, với việc Musk tiết lộ những quan điểm mang tính cách mạng như lộ trình của Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát (AGI), cuộc cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc, và thậm chí cả những tuyên bố như “đừng tiết kiệm cho hưu trí” và “bác sĩ robot sẽ hoàn toàn vượt trội so với con người trong ba năm nữa, khiến việc học y trở nên vô nghĩa.” Tôi đã dành cả buổi sáng để xem video và muốn chia sẻ một số điểm chính nổi bật nhất:
1. Trí tuệ Nhân tạo đang tiến bộ nhanh hơn tưởng tượng; nó sẽ vượt qua tổng số trí tuệ của toàn nhân loại cộng lại vào năm 2030.
Ở đầu cuộc phỏng vấn, người dẫn chương trình Peter đã hỏi Musk, “Tại sao anh lại lạc quan như vậy?” Musk không trả lời trực tiếp mà thay vào đó đưa ra một nhận xét thậm chí còn ấn tượng hơn: “Chúng ta không đang hướng tới điểm xuất phát; chúng ta đã sống ở điểm xuất phát rồi.”
Anh giải thích rằng tốc độ tiến bộ của AI nhanh đến mức anh kinh ngạc nhiều lần mỗi tuần—cứ khi anh nghĩ rằng một bước đột phá nào đó là đáng kinh ngạc, thì một bước đột phá đáng kinh ngạc khác lại xuất hiện hai ngày sau đó; đây là sức mạnh của sự tăng trưởng theo cấp số nhân. Musk dự đoán rằng Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát (AGI) sẽ đạt được vào năm 2026, và đến năm 2030, trí tuệ của AI sẽ vượt qua tổng trí tuệ của toàn nhân loại. Đúng vậy, không phải vượt qua bất kỳ cá nhân nào, mà là vượt qua tổng trí tuệ của toàn nhân loại; con người cuối cùng sẽ không còn là loài thông minh nhất trên Trái đất nữa.
2. Bác sĩ robot sẽ vượt trội hơn các bác sĩ phẫu thuật hàng đầu trong 3 năm tới, khiến việc học y trở nên vô nghĩa
Điều đáng kinh ngạc hơn nữa là dự đoán từ lĩnh vực y tế: trong vòng ba năm, robot Optimus sẽ trở thành bác sĩ phẫu thuật giỏi hơn bất kỳ con người nào—lưu ý, không phải chỉ “gần bằng” hay “đủ gần”, mà là vượt trội hơn các bác sĩ phẫu thuật hàng đầu. “Trong tương lai, mọi người sẽ được tiếp cận với các dịch vụ y tế tốt hơn so với những người siêu giàu hiện nay,” Musk tuyên bố.
Tại sao lại nhanh như vậy? Bởi vì bác sĩ robot có lợi thế tăng trưởng theo cấp số nhân gấp ba lần: thứ nhất, tăng trưởng theo cấp số nhân về khả năng trí tuệ nhân tạo; thứ hai, tăng trưởng theo cấp số nhân về hiệu năng chip; và thứ ba, tăng trưởng theo cấp số nhân về sự khéo léo của các thiết bị điện cơ. Nhân ba đường cong cấp số nhân này lại với nhau sẽ tạo ra tốc độ tăng trưởng bùng nổ như tên lửa.
Musk nói thêm rằng, điều quan trọng hơn là kinh nghiệm của robot có thể được tích lũy, với tất cả các robot cùng chia sẻ một cơ sở kiến thức: 10.000 robot phẫu thuật sẽ sở hữu kinh nghiệm của 10.000 robot. Chúng có thể nắm bắt chính xác mọi chi tiết của các bệnh nhân khác nhau, các trường hợp cấp cứu khác nhau, các biến chứng khác nhau, và thậm chí cả trong toàn bộ phổ ánh sáng, bao gồm cả tia hồng ngoại, tia cực tím và tia X; hơn nữa, chúng sẽ không bị phân tâm bởi những cuộc tranh cãi với người thân vào đêm trước, cũng như sẽ không mắc lỗi do mỏi tay sau bốn giờ phẫu thuật liên tục.
Cuối cùng, Musk thậm chí còn thẳng thắn tuyên bố, “Việc học trường y bây giờ là vô nghĩa.”
3. Cuộc cạnh tranh AI Mỹ-Trung: Sức mạnh tính toán của Trung Quốc sẽ vượt xa các khu vực khác, ba lợi thế cốt lõi áp đảo
Nói về cuộc cạnh tranh AI Mỹ-Trung, Musk đã nói ra một sự thật mà nhiều người không dám nói: Dựa trên xu hướng hiện tại, Trung Quốc sẽ vượt xa các khu vực khác về sức mạnh tính toán AI. Anh đưa ra ba lý do chính:
Lợi thế điện năng vượt trội
Đến năm 2026, sản lượng điện của Trung Quốc sẽ đạt gấp ba lần so với Hoa Kỳ. Trung Quốc đã bổ sung 500 terawatt-giờ điện vào năm ngoái, trong đó 70% đến từ năng lượng mặt trời. Musk không khỏi phàn nàn, “Cứ như thể họ đã nghe hết những gì tôi nói rồi lập tức thực hiện vậy.”
Khoảng cách thế hệ chip đang thu hẹp; Định luật Moore đã lỗi thời.
Từ 3nm xuống 2nm, hiệu năng chip chỉ cải thiện 10%, nghĩa là Định luật Moore đã lỗi thời, và lợi thế về chip của Mỹ đang giảm dần, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho Trung Quốc bắt kịp.
Khả năng thực thi vượt trội
Musk thẳng thắn tuyên bố: “Tôi đã chứng kiến quá nhiều kỹ sư Trung Quốc; khi nhu cầu rõ ràng, tốc độ và quy mô thực thi của họ là không thể tưởng tượng nổi.”
Anh dự đoán rằng cuộc cạnh tranh AI cuối cùng sẽ diễn ra giữa XAI, Google và Trung Quốc.
4. Đừng tiết kiệm cho hưu trí! Tiền bạc có thể không còn quan trọng trong 10-20 năm nữa
Đây là tuyên bố gây sốc nhất trong cuộc phỏng vấn: “Đừng tiết kiệm cho hưu trí.”
Musk giải thích rằng trong 10-20 năm nữa, hoặc tất cả chúng ta sẽ không còn tồn tại, hoặc tiền bạc sẽ không còn quan trọng nữa. Nhiều người lo lắng rằng AI sẽ gây ra nạn thất nghiệp, nhưng Musk đã đề xuất một khái niệm mới - “thu nhập cao phổ quát” (không phải lỗi chính tả của “u hi”). Đây không phải là “thu nhập cơ bản phổ quát” do chính phủ ban hành, mà là một sự thay đổi cơ bản hơn trong logic kinh tế: khi tốc độ tăng trưởng sản lượng hàng hóa và dịch vụ vượt quá tốc độ tăng trưởng cung tiền, nó sẽ dẫn đến sự sụp đổ giá cả. Nói một cách đơn giản, trí tuệ nhân tạo và robot sẽ đưa chi phí sản xuất xuống gần bằng không, làm cho mọi thứ trở nên cực kỳ rẻ và cho phép mọi người dễ dàng có được hàng hóa và dịch vụ mà họ muốn.
Tuy nhiên, anh cũng cảnh báo rằng 3-7 năm tới sẽ rất hỗn loạn: chúng ta sẽ đồng thời trải qua những thay đổi triệt để, biến động xã hội và sự thịnh vượng to lớn—một giai đoạn chuyển tiếp không thể tránh khỏi. Nếu không điều nào trong số này xảy ra, điều đó cho thấy chúng ta phải đối mặt với những vấn đề lớn hơn nữa—chẳng hạn như sự phát triển trí tuệ nhân tạo trì trệ hoặc sự sụp đổ của nền văn minh.
5. Năng lượng mặt trời là câu trả lời duy nhất! Ba bước để đạt được tự do năng lượng cho con người
Về năng lượng, lập trường của Musk vô cùng kiên định: “Mặt trời chiếm 99,8% khối lượng của hệ mặt trời. Việc tiến hành phản ứng tổng hợp hạt nhân trên Trái đất giống như tạo ra băng ở Nam Cực—chúng ta có một lò phản ứng hạt nhân khổng lồ miễn phí cách mặt đất 930.000 dặm, tại sao lại phải xây dựng một cái nhỏ hơn trên Trái đất?”
Anh đã vạch ra kế hoạch ba bước để sử dụng năng lượng mặt trời:
Bước 1: Tăng gấp đôi hiệu suất của lưới điện hiện có
Các nhà máy điện có một lượng lớn công suất nhàn rỗi vào ban đêm, nhưng lại không đủ điện năng trong giờ cao điểm ban ngày. Giải pháp là sử dụng pin Mega Pack của Tesla để lưu trữ điện năng dư thừa vào ban đêm và giải phóng nó vào giờ cao điểm ban ngày, trực tiếp tăng gấp đôi sản lượng năng lượng mà không cần xây dựng bất kỳ nhà máy điện mới nào.
Bước 2: Phóng các vệ tinh AI chạy bằng năng lượng mặt trời vào không gian
Không gian giống như ban ngày suốt 24/7, khiến việc sử dụng năng lượng mặt trời hiệu quả nhất. Sẽ cần khoảng 8.000 lần phóng, mỗi giờ một lần, để hoàn thành việc triển khai trong vòng một năm.
Bước thứ ba: Xây dựng nhà máy sản xuất vệ tinh trên Mặt Trăng
Để thu năng lượng mặt trời trên quy mô lớn, việc phóng từ Trái Đất là không đủ. Giải pháp tối ưu của Musk là xây dựng một nhà máy trên Mặt Trăng, sử dụng vật liệu có sẵn để sản xuất vệ tinh, và sau đó phóng chúng trực tiếp vào quỹ đạo từ Mặt Trăng.
Musk khẳng định một cách chân thành: “Đây là sự nâng cấp thực sự của nền văn minh nhân loại.”
Kết luận cuối cùng: Tiền tệ của tương lai về cơ bản là năng lượng.
Kết thúc cuộc phỏng vấn, Musk đã đưa ra một tuyên bố đáng nhớ: “Tiền tệ của tương lai về cơ bản là năng lượng - với năng lượng, bạn có thể điều khiển trí tuệ nhân tạo, bạn có thể tạo ra bất cứ thứ gì và thay đổi thế giới vật chất.”
Anh cũng thừa nhận rằng mình từng rất bi quan, thậm chí đã đề xuất làm chậm quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo trong một số trường hợp, nhưng cuối cùng nhận ra: thay vì là một người ngoài cuộc bi quan, tốt hơn hết là nên là một người tham gia lạc quan. Đây là điều mà tôi đã nghiêm túc nỗ lực thực hiện – với hy vọng giúp nhiều người hơn nữa bắt kịp thời đại.’